فعاليتهايي جهت تقويت ادراك شنيداري

تعريف حافظه

حافظه يكي از قسمتهاي جوهري فرايند يادگيري است. براي كسب معلومات، مهارتها و عقايد جديد، نتايج تجارب يادگيري خاص مي‌بايست حفظ شده و تراكم گردد. حافظه به كودكان امكان مي‌دهد از تجربيات گذشته‌شان استفاده كنند. از تجربيات فعلي سود ببرند و براي تجربيات جديد آماده شوند. يك اختلال در حافظه مي‌تواند باعث عقب ماندن يادگيري و سبب بروز مشكلاتي در اوايل كودكي، در سنين مدرسه و در سنين بزرگسالي شود. يك بچه در سنين پيش دبستاني ممكن است مشكلاتي درزمينه‌ي بازشناسي بينايي، مكانها، صورتها و چيزهايي كه قبلاً ديده داشته باشد. همچنين براي يادگيري نام افراد. محلها و اشيا در محيط زندگي‌اش و يا براي به ياد آوردن يك رشته مهارت‌هاي خودياري در لباس پوشيدن يا در آوردن نظير پوشيدن جوراب قبل از كفش دچار مشكل شود كودك ممكن است براي به ياد آوردن يك بازي دسته جمعي، آوازهاي كودكستاني و يا جايي كه اسباب بازي‌اش را گذاشته مشكل داشته باشد. در دبستان توقعات از حافظه بسيار افزايش مي‌يابد به طوريكه ممكن است باعث بروز مشكلات يادگيري شود.

 

انواع حافظه:

1 حافظه‌ي كوتاه مدت: بيشتر به صورت يك تدبير ذهني براي رفع نيازهاي آني عمل مي‌كند و مهمترين فايده‌اش اين است كه به ما امكان مي‌دهد اطلاعات را براي مدت زماني كه نياز داريم در ذهن نگه داريم همين سبب طول مدت نگهداري مطالب در حافظه كوتاه مدت بسيار مختصر است.

2- حافظه‌ي بلند مدت: به توانايي بازيابي اطلاعات پس از 24 ساعت اطلاق مي‌شود. ممكن است كودكان حافظه‌ي كوتاه مدت كافي داشته باشند ولي براي بازيابي اطلاعات در يك زمان طولاني‌تر دچار مشكل باشند در مورد خواندن. كودك لغات چاپ شده را ديده آنها را مطالعه كرده و قادر بوده لغت را بلند تخواند اما روز بعد همان كودك نمي‌تواند اسم لغت چاپ شده را به خاطر آورد.

3-- حافظه‌ي بازشناسي و يادآوري

4-- حافظه‌ي شنوايي، بينايي و حركتي

5-- حافظه‌ي معنا دار و طوطي‌وار

6-- حافظه‌ي توالي

7-- حافظه‌ي كاري: توانايي نگهداري اطلاعات در ذهن حين انجام تكاليف پيچيده. توانايي استفاده از تجربه‌هاي قبلي براي موقعيت فعلي و استفاده از راهبردهاي حل مسأله براي آينده با حافظه‌ي كاري ارتباط دارد.)

ادراك شنيداري:

ادراك شنيداري نه تنها موجب شنيدن بلكه موجب تفسير و فهم پيام نيز مي‌شود. از اين رو معلمان و مربيان ورزش بايد با درمانگر شنوايي و گفتار كه در درمان اصلاحي شنواي مهارت و تخصص دارند، همكاري نزديك داشته باشند. مفاهيمي كه تحت نام مهارتهاي شنيداري آورده مي‌شود عبارتند از تميز شنيداري، اكمال شنيداري، همخواني شنيداري و حافظه توالي شنيداري.

1-2 تميز شنيداري: به توانايي شناخت و تشخيص درست و دقيق صداهاي مختلف با توجه به زير و بمي، حجم و طرح آنها اطلاق مي‌شود تميز شنيداري همچنين موجب مي‌شود كه با صداي گفتار يا همهمه را از ساير صداها تشخيص دهيم. براي كمك به توسعه و رشد اين مهارت در كودكان بايد فعاليتهايي طراحي كرد كه آنها را تشويق كند تا تشابهات و تفاوتهاي صداهاي گفتاري را با هم مقايسه كنند.

2-2 اكمال شنيداري: عبارت است از تمايل به كامل كردن يك صدا يا كلمه به محض اينكه جزئي از آن شنيده شود و اين ناشي از تمايل و نياز انسان به تكميل هر رفتار يا عمل ذهني است. براي توسعه و تربيت مهارت اكمال شنيداري در كودكان، فعاليتهاي متنوعي را مي‌توان انجام داد و آنها را تشويق كرد تا با شنيدن بخشي از صداها و كلمات آشنا، آن را تكميل كنند. كودكان مي‌آموزند چگونه كلمات متضاد و هم معني را تداعي كنند در بكارگيري زبان براي برقراري ارتباط ماهرتر و انعطاف پذيرتر ‌شوند.

3-2 حافظه توالي شنيداري: عبارت است از توانايي يادآوري و تكرار صحيح و متوالي نشانه‌هاي شنيداري- اين مهارت داراي اهميت ويژه‌اي است زيرا مستقيماً با بسياري از تكاليف درسي و آموزشگاهي نظير پيروي از دستورالعملها، يادآوري توالي يك داستان كه توسط معلم خوانده يا گفته مي‌شود و يادآوري توالي يك طرح موزون در ارتباط است.

 

با توجه به اينكه ادراك شنيداري يك عامل اساسي در يادگيري بوده و كودكان را بايستي براي كسب اين مهارتها ياري نمود مجموعه‌اي از راهبردهاي آموزشي براي بهبود شنوايي و ادراك شنوايي كودكان طراحي شده اشت.

 

فعاليتهايي جهت تقويت ادراك شنيداري:

*گوش دادن به اصوات: كودكان را با چشمان بسته واداريد كه به اصوات محيطي خود گوش تيز كنند. * صداهاي ضبط شده: اصوات را مي‌توان روي نوار ضبط كرد و از كودك خواست آنها را تشخيص دهد.

*دقت به نمونه‌هاي صدا: به كودك بگوييد چشمانش را بسته نگهدارد و يا نشسته و رويش را بر گرداند. چند بار كف بزنيد، چند ضربه روي ميز بزنيد، توپ را چند بار به زمين بزنيد و…  از كودك بخواهيد بگويد اين حركات چند بار تكرار شد و يا از او بخواهيد عين آن حركات را تكرار كند.

*كشف صدا: يكي از بچه‌ها يك جعبه موزيك يا ساعتي را كه تيك تاك ميكند در محلي مخفي مي‌سازند. بچه‌هاي ديگر با جهت‌يابي محل سعي مي‌كنند آن را پيدا كنند.

*انجام بده: پنج يا شش شئ را در مقابل كودك قرار بدهيد و بعد دستوراتي بدهيد كه انجام دهد. مثلاً قطعه‌ي سبز را در دامن ژاله بگذار، گل زرد را زير صندلي بگذار، توپ نارنجي را در نيمكت بگذار، تعداد اشياء به موازات توسعه حافظه شنوايي كودك مي‌تواند افزايش يابد.

*تميز شنيداري: با صوت صداهاي كوتاه، زير و بم ايجاد كنيد و از كودك بخواهيد صداها را از يكديكر تميز دهد.

ادراك شنيداري:

ادراك شنيداري نه تنها موجب شنيدن بلكه موجب تفسير و فهم پيام نيز مي‌شود. از اين رو معلمان و مربيان ورزش بايد با درمانگر شنوايي و گفتار كه در درمان اصلاحي شنواي مهارت و تخصص دارند، همكاري نزديك داشته باشند. مفاهيمي كه تحت نام مهارتهاي شنيداري آورده مي‌شود عبارتند از تميز شنيداري، اكمال شنيداري، همخواني شنيداري و حافظه توالي شنيداري.

1-2 تميز شنيداري: به توانايي شناخت و تشخيص درست و دقيق صداهاي مختلف با توجه به زير و بمي، حجم و طرح آنها اطلاق مي‌شود تميز شنيداري همچنين موجب مي‌شود كه با صداي گفتار يا همهمه را از ساير صداها تشخيص دهيم. براي كمك به توسعه و رشد اين مهارت در كودكان بايد فعاليتهايي طراحي كرد كه آنها را تشويق كند تا تشابهات و تفاوتهاي صداهاي گفتاري را با هم مقايسه كنند.

2-2 اكمال شنيداري: عبارت است از تمايل به كامل كردن يك صدا يا كلمه به محض اينكه جزئي از آن شنيده شود و اين ناشي از تمايل و نياز انسان به تكميل هر رفتار يا عمل ذهني است. براي توسعه و تربيت مهارت اكمال شنيداري در كودكان، فعاليتهاي متنوعي را مي‌توان انجام داد و آنها را تشويق كرد تا با شنيدن بخشي از صداها و كلمات آشنا، آن را تكميل كنند. كودكان مي‌آموزند چگونه كلمات متضاد و هم معني را تداعي كنند در بكارگيري زبان براي برقراري ارتباط ماهرتر و انعطاف پذيرتر ‌شوند.

3-2 حافظه توالي شنيداري: عبارت است از توانايي يادآوري و تكرار صحيح و متوالي نشانه‌هاي شنيداري- اين مهارت داراي اهميت ويژه‌اي است زيرا مستقيماً با بسياري از تكاليف درسي و آموزشگاهي نظير پيروي از دستورالعملها، يادآوري توالي يك داستان كه توسط معلم خوانده يا گفته مي‌شود و يادآوري توالي يك طرح موزون در ارتباط است.

 

با توجه به اينكه ادراك شنيداري يك عامل اساسي در يادگيري بوده و كودكان را بايستي براي كسب اين مهارتها ياري نمود مجموعه‌اي از راهبردهاي آموزشي براي بهبود شنوايي و ادراك شنوايي كودكان طراحي شده اشت.

فعاليتهايي جهت تقويت ادراك شنيداري:

*گوش دادن به اصوات: كودكان را با چشمان بسته واداريد كه به اصوات محيطي خود گوش تيز كنند. * صداهاي ضبط شده: اصوات را مي‌توان روي نوار ضبط كرد و از كودك خواست آنها را تشخيص دهد.

*دقت به نمونه‌هاي صدا: به كودك بگوييد چشمانش را بسته نگهدارد و يا نشسته و رويش را بر گرداند. چند بار كف بزنيد، چند ضربه روي ميز بزنيد، توپ را چند بار به زمين بزنيد و…  از كودك بخواهيد بگويد اين حركات چند بار تكرار شد و يا از او بخواهيد عين آن حركات را تكرار كند.

*كشف صدا: يكي از بچه‌ها يك جعبه موزيك يا ساعتي را كه تيك تاك ميكند در محلي مخفي مي‌سازند. بچه‌هاي ديگر با جهت‌يابي محل سعي مي‌كنند آن را پيدا كنند.

*انجام بده: پنج يا شش شئ را در مقابل كودك قرار بدهيد و بعد دستوراتي بدهيد كه انجام دهد. مثلاً قطعه‌ي سبز را در دامن ژاله بگذار، گل زرد را زير صندلي بگذار، توپ نارنجي را در نيمكت بگذار، تعداد اشياء به موازات توسعه حافظه شنوايي كودك مي‌تواند افزايش يابد.

*تميز شنيداري: با صوت صداهاي كوتاه، زير و بم ايجاد كنيد و از كودك بخواهيد صداها را از يكديكر تميز دهد.